Bu çalışma ilk olarak sünnetin günümüze kadar sağlıklı ulaşmasının mümkün olduğunu ortaya koyacak bazı bilgileri hatırlatma amacı taşımaktadır. Bu çerçevede hadis tenkidi meselesi ele alınırken maksat herhangi bir kesimin yanlışını ortaya koymaktan ziyade, hadisi rivayet eden müslüman açısından yaptığı işin ne ifâde ettiğine dair düşünce ve inancını da dikkate alarak, konunun değişik açılardan değerlendirilmesidir. Ayrıca hadislerin günümüze kadar sağlıklı bir şekilde naklini sağlayan isnâd sistemi incelenmektedir.
Hadis ilimlerinde yazılan eserlerin ve yapılan tartışmaların büyük çoğunluğunu isnadın yapısı ve isnâdlarda yer alan râvîlerin belli noktalardan tenkitleri oluşturmaktadır. Bu gerçek dikkate alınarak, hadis tenkidi denilince insanlar tabii olarak isnadı ve oradaki râvîleri düşünür olmuşlardır. Ancak Hz. Peygamber'in vefatından çok kısa süre sonra sahabe arasında hadisle ilgili tartışmaların yoğunluğunu hadis metinlerinin oluşturduğuna dair bilgilere rastlanmaktadır. Bu bağlamda hadislerin metin tenkidi ile ilgili meselelere değinilmiştir. Hadislerin metin tenkitlerinin günümüzde yapılma imkanı üzerinde durularak bugün için metin tenkidinde ölçü olarak kabul edilebilecek kaynaklara işaret edilmeye çalışılmıştır.
(Türkçe, Sır Yayınları, 272 Sayfa, Bursa)
Hattabi'nin Hadis İlmindeki Yeri- Doç. Dr. Salih KARACABEY
Hadis ilminde, hadisleri doğru hıfz edip nakletmek kadar onları doğru anlayıp yorumlamak da önemlidir. Bu sahada vaz geçilmez isimlerden biri de Hattabî'dir.
Hattâbî; (ö. 388/998) dirâyetu'l-hadîs ilminin bazı meselelerini ilk defa formüle eden âlimdir. Sıhhat durumlarına göre hadislerin sahîh, hasen ve zayıf diye üçlü taksimi ona âittir.
Hattâbî hadislerin dil yönünden açıklayan "Garîbü'l-Hadîs" adlı eseri ile diğer şerhlerin temelini atmıştır. Hattâbî'nin şerhlerinin temel metodu; kendisinden önce,
hadislerin lafzî mânâ ve muhtevâsına yönelik ayrı ayrı yapılmakta olan çalışmaların tek çatı altında toplanmasıdır.
Bu çalışmanın giriş bölümünde, hadis ilminin IV. asırdaki gelişme yönleri anahatlarıyla tanıtıldıktan sonra, Hattâbî'nin hayatı ve şahsiyeti ile ilgili bilgilere yer verildi. Birinci bölümde, Hattâbî'nin hadis ilmindeki yeri ve hadis ilmine katkıları incelendi. İkinci bölümde, dil ve muhtevâ açısından hadisleri şerh etmenin zarûreti ve Hattâbî'den önce bu alanda yürütülen şerh faâliyetleri tespite çalışıldı. Şerh ettiği hadis kitaplarının temel nitelikleri belirtildikten sonra Hattâbî'nin, kendisinden önce yapılmakta olan, hadislerin dil ve muhtevâ bakımından açıklanmasını, kendi şerh metodu kapsamında birleştirmesi üzerinde duruldu.
(Türkçe, Sır Yayınları, 304 Sayfa, Bursa)
Nebevi ve Beşeri Bilgi - Doç. Dr. Salih KARACABEY
Sözleri ve yaşantısıyla Kur'an'ı açıklayan Hz. Peygamber, aynı zamanda bir insandır. Tebliğ vazifesini ifa ederken vahiyle yönlendirilmesinin yanında, özel yaşantısında, içinde bulunduğu toplumun
kendisine kazandırdığı bilgi ve alışkanlıklarla da hareket etmiştir. Onun hayatındaki bu iki unsurun sağlıklı bir şekilde tahliline ihtiyaç duyulmaktadır. Hz. Peygamber'deki nebevî ve beşerî özelliklerin doğru algılanması, sünnetin anlaşılmasında ve din diye bazı şeklî unsurlara sarılma yanlışının ortadan kaldırılmasında yardımcı olacak önemli meselelerden biridir. Elinizdeki kitap, bu önemli konuda mütevazı bir teşebbüstür.
(Türkçe, Sır Yayınları, 368 Sayfa, Bursa)
